Dzień Republiki

ataturkWczoraj, 29 października, w Turcji i na północnym Cyprze świętowano rocznicę ustanowienia Republiki Turcji, Cumhuriyet Bayramı. Dokładnie w 1923 roku Mustafa Kemal Ataturk, `Ojciec Turków`, symbolicznie zakończył epokę Imperium Osmańskiego, by wprowadzić położony na dwóch kontynentach kraj w świat zachodnich standardów i świeckich wartości. Ustanowieniu Republiki towarzyszył szereg nierzadko radykalnych zmian w sposobie funkcjonowania państwa, dotykających nawet najbardziej prywatnych sfer życia.

Turecka konstytucja z 1924 roku zmieniła krainę sułtanów i kalifów w państwo świeckie, w którym praktyki religijne sprowadzić się miały do sfery prywatnej. Zakaz publicznych manifestacji religijności dotyczył nawet ubioru: zabroniono noszenia czarszafów, a nawet hidżabu (zasłona, czyli, upraszczając, chustka, którą wierząca kobieta zakrywa włosy). Kolejnymi ważnymi zmianami było wprowadzenie koedukacyjnych szkół, oraz reforma językowa, która oznaczała pożegnanie się z alfabetem osmańskim i zastąpienie go latynicą.

Jedną z najważniejszych zmian była próba tworzenia państwowości tureckiej i `narodu tureckiego` jako antytezy ideologii i tożsamości osmańskiej. Przenosząc stolicę ze Stambułu do Ankary Ataturk kierował się nie tylko bezpieczeństwem i strategią wynikającą z położenia geograficznego, lecz rozstawał się także z przeszłością Imperium. Założone na początku ustanowienia Republiki instytucje naukowo-badawcze i muzea (np. Muzeum Archeologii) miały za zadanie udowodnienie i udokumentowanie korzeni i charakteru narodu tureckiego. Zgodnie z nowym mitem Turcy wywodzili się od Hetytów, jednej z najpotężniejszych udokumentowanych cywilizacji indoeuropejskich zamieszkujących do ok. 1200 p.n.e. tereny dzisiejszej Anatolii.

Część przedstawicieli i sympatyków obecnego rządu, choć oficjalnie świętują ustanowienie Republiki, odnoszą się krytycznie do zmian wprowadzonych przze Ataturka. `W jakim innym kraju na świecie ludzie nie mogą, bo nie potrafią, czytać pism swoich pradziadków?` retorycznie spytał jeden z moich rozmówców, gdy spytałam o Republikę. Wiele osób zarzuca Ataturkowi zbytnie sympatyzowanie z zachodem i `sprzedanie` tureckości masonerii. Tymczasm w dyskursie zachodnim postać Ataturka jest nadal symbolem nowoczesności i `wyprowadzenia Turcji z czasów ciemnoty`, jak stwierdza komentator jednego z filmów o Ojcu Turków, do którego link zamieszczam poniżej:

A ja życzę wszystkim Turkom i Turczynkom przyjemnego świętowania Dnia Republiki. Cumhuriyet Bayrami Kutlu Olsun!

 

Reklamy

Autor: Eyen

Początki mojej etnograficznej przygody sięgają laboratorium etnograficznego na warszawskiej etnologii w ramach którego miałam szansę pojechać na pierwsze badania terenowe do zachodniej Macedonii. Przez kolejne lata byłam zaangażowana w badania dokumentujące relacje społeczne i etniczne na pograniczu macedońsko-albańskim oraz migrację z Macedonii do Włoch. Przez kilkanaście miesięcy mieszkałam w stolicy Macedonii, Skopje, jako stypendystka programu CEEPUS, oraz wolontariuszka programu Młodzież w Działaniu. Równolegle do antropologii ukończyłam magisterskie studia z ochrony środowiska w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego i przez rok po obronie pracowałam jako koordynatorka projektu promującego recykling w jednym z Warszawskich stowarzyszeń. W styczniu 2011 dostałam się na studia doktoranckie jako stypendystka programu TUBITAK-BIDEB na uniwersytecie Yeditepe i przeprowadziłam się do Turcji. Moje badania dotyczyły tożsamości muzułmanów z zachodniej Macedonii w kontekście migracji i więzi z Turcją. Od roku 2017 kontynuuję studia na wydziale antropologii Uniwersytetu Oslo.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s